De voorspelde chaos aan de grenzen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie na brexit blijft tot nu toe uit. Het bedrijfsleven ontdekt echter wel dat er verschillende adders onder het gras zitten. Het zou een ramp worden bij de veerdiensten en de Eurotunnel, nadat de Britten op 1 januari officieel de Europese Unie hebben verlaten en als ‘derde land’ verder gaan. In Kent, langs de toevoerwegen naar de drukste veerhaven van Europa in Dover en de daar vlak naast gelegen tunnel, werden enorme parkeerterreinen aangelegd om vrachtrijders die niet de vereiste – nieuwe – papieren bij zich hadden in de rij te zetten. In de eerste week van dit nieuwe jaar zijn die terreinen echter leeg. Dat komt in de eerste plaats doordat de meeste ex- en importeurs hun zaakjes voor elkaar blijken te hebben en de vrachten met de juiste documentatie de weg op sturen. Een belangrijke rol speelt ook dat er aanzienlijk minder grensoverschrijdend vrachtverkeer is. Dat is altijd zo na de drukke kerst, maar bovendien hebben veel Britse bedrijven voor de jaarwisseling zoveel gehamsterd dat ze voorlopig niets nodig hebben. Overal wordt dan ook gewaarschuwd dat dit de stilte voor de storm is en dat in normale tijden nog best problemen kunnen ontstaan. Bedrijven ontdekken dat er ondanks het handelsakkoord tussen het VK en de EU onverwachte problemen opdoemen. De ‘rules of origin’ ofwel preferentiële oorsprong is zo’n probleem. De Britten en de EU hebben afgesproken dat er geen in- en uitvoerheffingen of quota komen, maar dat geldt alleen voor producten die een voldoende ‘nationaal bestanddeel’ bevatten. “De EU heeft zo’n afspraak over preferentiële oorsprong al met veel landen en nu dus ook met het VK”, legt het Brexitloket van RVO uit. “In het akkoord is vastgelegd dat de handel in goederen van preferentiële oorsprong tussen de EU en het VK in beginsel plaatsvindt zonder tarieven. Om voor de tariefvrijstelling in aanmerking te komen, moeten bedrijven aantonen dat hun goederen aan de oorsprongsregels voldoen. Dat levert een aantal bedrijven echter problemen op. Een voorbeeld is de basmati-rijst van Tilda die ook in Nederlandse supermarkten ligt. Tilda haalt de rijst uit India en verwerkt die in Rainham, een buitenwijk van Londen. Tilda-rijst is door de Indiase grondstof bij lange na niet voldoende ‘Brits’ en valt dus buiten het handelsakkoord. Ook doen zich problemen voor in Britse distributiecentra waar grote bedrijven in de EU gemaakte levensmiddelen eerst verzamelen om ze vervolgens verder ‘uit te delen’. Omdat in zo’n centrum nauwelijks waarde wordt toegevoegd, vallen die producten bij de ‘heruitvoer’ niet binnen de regels voor de vrije handel en moeten dus, soms forse, heffingen worden betaald en extra formulieren worden ingevuld. De oorsprongregels zijn voor elke productgroep specifiek vastgelegd in lange bijlagen, legt RVO uit.