Wat is de impact op de akkerbouw?

Waarschijnlijk een van de meest gebruikte woorden van de laatste tijd: crisis. We hebben de coronacrisis, de klimaatcrisis, de energiecrisis, de voedselcrisis, de Oekraïnecrisis en ga zo maar door. Allemaal ernstige gebeurtenissen die een grote impact hebben op individuele levens en maatschappelijke gebeurtenissen.

Het woord crisis is ontleend aan het Latijn. Crisis betekent ‘beslissing, beslissende ommekeer’, dat oorspronkelijk een woord uit de vaktaal van de medicijnen was en het hoogtepunt en het beslissende stadium van een ziekte aanduidde.

Opvallend is dat een crisis wordt veroorzaakt door menselijk handelen, van buitenaf. Een crisis heeft een grote impact. De vraag is welke impact op de akkerbouw.

Prijzenstijgingen niet alleen goed voor akkerbouw

Opvallend is dat de prijzen van voedselgrondstoffen, volgens de FAO-voedselprijzenindex, de laatste maanden fors stijgen. De vraag naar voedsel is wereldwijd groeiende. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld de sterke groei van de fritesindustrie. Stijgende voedselprijzen, een mooi vooruitzicht dus voor de akkerbouw.

Echter een ander invloedrijk effect van met name de Oekraïnecrisis zijn de sterk stijgende energieprijzen. Deze stijging was al langere tijd aan de gang, maar de energieprijzen zijn de laatste weken explosief gestegen. Dat heeft veel invloed op het kostenniveau van bijvoorbeeld kunstmest. Voor de productie van kunstmest is enorm veel energie nodig. Laatst werd tijdens een debat in de Tweede Kamer zelfs gesuggereerd om de productie van kunstmest stil te leggen en op die manier energie te besparen waarmee dan de prijs van de energie zou kunnen dalen. Onderschat overigens ook niet de invloed van energie op de ontwikkeling en productie van gewasbeschermingsmiddelen.

Beslissende ommekeer aanstaande

We kunnen er wel van uitgaan dat de kosten om gewassen te telen en voedsel te produceren enorm gaan stijgen. Welke invloed heeft dat op de akkerbouw?

Het kan zomaar gebeuren dat de stijgende kosten wel bij de akkerbouwer terechtkomen, maar de hogere prijzen van voedsel vooralsnog ergens blijven hangen in de keten en het effect van de hogere prijzen pas na enige jaren te merken zal zijn op het akkerbouwbedrijf.

Hiermee kan de akkerbouw weleens lastige jaren tegemoet gaan, wel stijgende kosten, maar nog beperkte hogere prijzen.

Het kenmerk van een crisis is, als we teruggaan naar de oorspronkelijke betekenis, dat er een beslissende ommekeer zal volgen. Dat zal dan ook nu het geval zijn.

Let op korte termijn in crisissen

Feit is dat bij de grote crisissen zoals we die in deze tijd beleven, alle plannenmakerij vanuit Brussel op een lager pitje zullen komen te staan. Alle goede bedoelingen die de Farm-to-Fork-strategie in zich heeft, zullen verder naar de achtergrond gedrongen worden. De gevolgen van de diverse crisissen zullen dusdanig groot zijn dat hiermee de doelstellingen van de Farm-to-Fork-strategie niet meer in beeld zijn en iedereen gefocusseerd zal werken aan de thema’s van de toekomst: energie en voldoende voedsel voor iedereen.

Het kan raar lopen met plannen en crisissen. Zaak blijft natuurlijk wel om de stijgende kosten te blijven doorberekenen naar uw afnemers. Op lange termijn pakken de crisissen wellicht gunstig uit voor de akkerbouw, maar de korte termijn is belangrijker!