Vaste, niet extreme tafelaardappelenmarkt

De aardappeloogst is veel kleiner dan in het vorige overvloedige jaar, Effect op de prijs van tafelaardappelen is er al, maar dat kan de komende periode nog groeien.

De aardappelprijzen zijn de afgelopen week over de hele linie gestegen. Schaarste en vrees voor schaarste op termijn maken dat de markten elkaar meer dan in andere jaren overlappen. Dat wil in dit geval zeggen dat de industriële verwerkers in de EU voor de productie van hun frites en dergelijke ook trekken aan vrij beschikbare, bakwaardige tafelaardappelen. Het  zorgde ervoor dat de exportnoteringen, voor een groot deel bepaald door wat buiten de EU wordt betaald, de fritesmarkt een periode niet konden bijbenen. De exportprijzen trokken de laatste maand echter bij, door toegenomen buitenlandse vraag en gestegen prijsniveau. Dat ondanks de zuigende werking van de vaste fritesmarkt de prijzen van tafelaardappelen niet regelrecht de pan uit rijzen komt door de beschikbaarheid. Het aanbod tafelaardappelen is op basis van de oogst voldoende, dat zal op zich niet zorgen voor krapte op de markt, aldus handelaren. De doorsnee hectareopbrengst van de grote percelen met teelt van fritesgeschikte aardappelen is in dit oogstjaar matig; de tafelaardappelen hebben het redelijk goed gedaan, zij het met veel variatie. Over het algemeen is de opbrengst per hectare minder dan vorig jaar en de sortering fijner. Dat laatste geldt zeker voor de ouderwetse, vertrouwde tafelaardappelrassen Irene, Eigenheimer en Bildtstar – grof roodschillig is er heel weinig. In die soorten geldt dit seizoen: meer tal, toch een goede opbrengst. Vooral in het Noorden, in Friesland en Groningen, hebben de boeren even voor deze sectie aardappelen gunstig  groeiseizoen gehad. Alleen het laatste deel van de rooiperiode was lastig.

Weinig grove sortering
Voor de tafelaardappelenmarkt is de grofte van de sorteringen een aspect dat dit seizoen gaandeweg meer gewicht in de schaal gaat leggen. Van de oogst 2011 was de doorsnee aardappel aan de grote kant. Daardoor kon vorig jaar het prijspeil van tafelaardappelen beter in de benen blijven dan dat van de fritesgeschikte, dat diep wegzakte vanwege het grote  aanbod. De gemiddeld fijnere sortering van oogst 2012 zorgt nu dat van het geheel relatief meer over kan blijven als tafelaardappel in de maat 40 tot 70. De vraag is echter hoe de export van aardappelen zich gaat ontwikkelen en wat de  verwerkende industrie nog gaat meesnoepen. Daardoor zitten boeren vast op hun vrij verhandelbare aardappelen. Van alle aardappelen is nu een behoorlijk volume geëxporteerd. Dat werkt prijsopdrijvend. Het Verenigd Koninkrijk, België en Frankrijk waren sterk aan de markt en kopen ook nu nog stevig. In die landen is het poten van aardappelen gemiddeld genomen laat gedaan, bovendien ook nog met een chaotisch verloop. De huidige rooiproblemen waarmee telers nog steeds kampen, zijn te wijten aan het wisselvallige weer met veel neerslag; daar hadden deze regio's ook in de pootperiode al veel last van. Over dat laatste zijn geen cijfers beschikbaar, maar uit berichtgeving van onder meer het Vlaams proefcentrum voor de aardappelteelt PCA in die periode bleek grote diversiteit van de stagnatie. Feit is ook dat de Nederlandse handel in een laat stadium nog pootgoed heeft geleverd aan telers aan de Belgische en Franse kust. Als er een type is dat in de komende maanden snel duurder gaat worden, dan is het de grove goede tafelaardappel in de maat 75 millimeter opwaarts. Deze voor poffen en roosteren geliefde maat is schaars en haalt een hogere prijs dan de sortering 60 tot 65. Doorgaans is het Verenigd Koninkrijk een belangrijk herkomstgebied. maar daar is nu sprake van een rampzalig aardappeljaar, met naar schatting een kwart kleinere oogst dan in  2011. De aardappelstroom tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk loopt toch al in tegengestelde richting. De beste kwaliteit grove sortering haalt in het Verenigd Koninkrijk prijzen boven fritesgeschikt. Dat is dan wel het neusje van de zalm, de Britse retailmarkt is uiterst kritisch. Partijen bakwaardige aardappelen net onder dat kwaliteitsniveau zullen eerder in het friteskanaal terechtkomen.

Bintje blijft allround
In de prijsontwikkeling van de tafelaardappelen valt op dat de Bintjes dit seizoen goed meekomen, anders dan vorig jaar, toen de beurs Middenmeer ze niet eens noteerde. Hier blijkt eens te meer de allround kwaliteit van deze aardappel, immers geschikt voor zowel huishoudelijk gebruik als industriële verwerking (in het bijzonder in België). Juist in een periode met krap aanbod speelt uiteraard mee dat Bintjes vrij verhandelbaar zijn. Tot slot zijn de groeiomstandigheden voor veel rassen niet optimaal geweest, met relatief veel regenachtige en donkere dagen. Voor dit dubbeldoelras was het juist een prima periode. Bron:Boerderij