Aardappeloogst met wisselende kwaliteit zorgt voor tijdelijke marktturbulentie

Markten zijn niet langer uitsluitend afhankelijk van vraag en aanbod; geruchten, speculatie en standpunten zijn mede hoofdspelers geworden. De laatste dagen kwam een afknotting tot stand van de oplopende prijzen. De fysieke noteringen in Emmeloord zakten en ook de termijnmarkt kon het niveau boven de € 30 niet vasthouden. Belgapom bleef met dezelfde marktmelding op het bord staan.

Gisteren werd streeksgewijze een poging ondernomen om te rooien. UIt België zijn – voor vrijdag – een 15-tal bewegingen gemeld. Op 4 plaatsen lukte het om min of meer aanvaardbaar werk te leveren, op 5 plaatsen zakten de machines gewoon weg in de grond. In de andere gevallen viel het resultaat erg tegen.
Veelal worden de natste plekken onaangeroerd gelaten.

Uiteraard zal, als de voorspellingen uitkomen, en nu meer dan een halve week opdrogend weer volgt, op meerdere plaatsen alsnog kunnen gerooid worden.
Eigen ramingen, en vooral vaststellingen, laten toe, ervan uitgaande dat nog 10.000 ha aardappelen in de grond steken (ongeveer evenveel in Wallonië als in Vlaanderen), er nog meer dan de helft van zullen kunnen gerooid worden.

In Engeland werd flink gerooid, maar met – in veel gevallen – een erbarmelijke kwaliteit. Daar zullen tienduizenden hectares aardappelen in de grond achterblijven.
Ook in het noordelijk deel van Frankrijk is het rooien van aardappelen hervat, veel partijen komen niet langer in aanmerking voor bewaring wat de druk op enkele markten laat toenemen.

Opvallend deze week was de excuse van de Boerenbondvoorzitter aangaande het verkeerdelijk inschatten van de veldsituatie en meer bepaald van de rooiomstandigheden.
Deze discussie is nog altijd niet van de baan. Een grote Waalse aardappelteler (van Vlaamse origine) uit de streek van Nijvel gisteravond: “België-aardappelland beperkt zich volgens de Boerenbond tot Vlaanderen en meer specifiek nog tot de polderstreken. Al mijn familieleden (boerende over 4 provincies) hebben nog aardappelen in de grond steken.
Ik las in een Belga bericht vandaag dat nog ca 20% ongerooid zijn, en dit vrijwel uitsluitend in de West-Vlaamse kusstreek. Wel ik durf met de hand op het hart beweren dat hier, in veel Waalse gemeenten, dit percentage hoger ligt. Er staan ook nog aardappelen in de regio Leuven, en dat moet de voorzitter toch gezien hebben."
“Pas op ik begrijp dat die man het niet gemakkelijk heeft om juiste inschattingen te maken. Maar hij moet na deze keer wel begrijpen dat bij dergelijke uitspraken met het geld van de telers gespeeld wordt."

Met de huidige hectare-opbrengsten in de hand, en met het gegeven dat best weleens 4000 ha of meer zouden kunnen in de grond blijven, dient de oefening gemaakt hoeveel aardappelen België minder zal oogsten dan in het vorig productiejaar (= 4,2 miljoen ton).
Tenminste een vijfde en mogelijk een vierde minder, zo luidt de balans na de bundeling van de signalen uit de handel. Telers zetten de oogstraming nog lager.
Dus.. er zijn in België aardappelen tekort. Zo eenvoudig is dat.

Dat nu druk op de markt komt, heeft te maken met het gegeven dat in Engeland, in Frankrijk, maar ook in België een serie nog te oogsten partijen niet langer geschikt zijn voor bewaring. Ze worden af-veld verkocht tegen de hoogst haalbare marktprijs.
Telers redeneren ‘wat weg is, is weg en dan zien we later wel’.
Juist ja, maar die hoeveelheden worden in de loop van de komende weken toch verwerkt, wat de industrie tijdelijk zuurstof geeft in hun toeleveringsplan. Vraag is natuurlijk of al die kopers gezamelijk voldoende druk zullen kunnen uitoefenen om de marktprijs echt naar beneden te halen. Op dat ogenblik zal pas in december of januari de retour naar de hoge prijzen kunnen ingezet worden.
Onmogelijk om daarin betrouwbare voorspellingen te wagen.

Veel hangt ook af van het procent natrot. Frankrijk en Engeland spreken van partijen met meer dan 5%, en dan weet de teler al hoe laat het is.
Deze week zagen we in de Belgische polder een partij met gemiddeld ruim 3% natrot, ook daar is directe verkoop aanbevelenswaardig. Dit percentage loopt nu verder op en deze aardappelen zijn maar lastig droog te blazen. Haal er in elk geval de kachel bij.

Prognose: De kans is klein dat de dagprijs tijdelijk naar beneden tuimelt. Dit is zowel het geval voor Bintje als voor Fontane en Innovator die verleden week tot boven de € 26 werden betaald.
Een tijdelijke druk in de markt is wel mogelijk, zeker ook voor de termijnmarkt. Pas wanneer alle rooibare  aardappelen uit de grond zullen zijn, zal een complete balans voor de EU-5 kunnen opgemaakt worden en dan volgt opnieuw een stabielere periode.

Luc Busschaert – Landbouwexpert

bron:  Agripress      10:10:00 | 10 / 11 / 2012