In Oostenrijk is sprake van een baktarwecrisis. Molenaars en bakkers zeggen steeds minder binnenlandse baktarwe te kunnen betrekken. Terwijl juist de consument staat op brood gebakken van tarwe van eigen bodem. De telers leveren de hoogwaardige tarwe al vele jaren ook aan de buurlanden Italië, Zwitserland en Frankrijk. De hoge graanprijzen maakt de export van baktarwe voor de Oostenrijkse boeren en handel nu extra interessant. Bovendien is de graanopbrengst dit jaar 12 procent lager en de voorraden liggen 14 procent onder het niveau van vorig jaar.

Verbod op buitenlandse baktarwe

Het gevolg is dat de Oostenrijkse verwerkers vrezen komend voorjaar met lege handen te staan. Import van baktarwe is een moeilijke kwestie in het Alpenland. De meeste bakkers zijn AMA gecertificeerd. Daarbij is één van de voorwaarden dat ze in hun brood en gebak uitsluitend meel afkomstig van Oostenrijkse akkers mogen verwerken. Voor hun is dit nu aanleiding om de regering op te roepen tot staatsingrijpen. Om voldoende aanbod van binnenlandse grondstoffen te garanderen zou de tarwe-export tot de volgende oogst moeten worden opgeschort.

Vrije-markteconomie

De regering geeft aan deze oproep geen gehoor. Minister van Landbouw Elisabeth Köstinger (ÖVP) verwijst naar de regels van de vrijemarkteconomie en het EU-lidmaatschap. Die staan het opleggen van beperkingen aan de im- en export van goederen binnen de lidstaten niet toe. Verder stelt ze dat boeren de kans moeten krijgen om hun producten tegen de hoogst mogelijke prijs te verkopen.

Dovemansoren

De Oostenrijkse Landbouwkamer verwerpt de eis voor een exportstop op tarwe. Ze stelt dat de landbouwsector al vele jaren kritiek heeft op de import van goedkoop voedsel uit alle werelddelen. Deze kritiek was meestal aan dovemansoren gericht. Het door de Landbouwkamer regelmatig aangekaart onderwerp van regionaliteit en wederzijdse betrokkenheid was in het verleden voor velen geen zorg. De handel en de consumenten zijn eraan gewend om op elk moment toegang te hebben tot goedkoop graan. In normale jaren bedraagt de zelfvoorziening aan bakgranen in Oostenrijk met circa 1,5 miljoen ton ruim 200 procent. Op circa 250.000 hectare wordt jaarlijks tarwe geteeld.

Steeds lastiger

De situatie in Oostenrijk bevreemd Aart den Bakker van Agrifirm. „Deze situatie doet zich in Nederland niet voor. Het is momenteel wel steeds lastiger om bakwaardige tarwe te vinden. De kwaliteit is dit jaar minder. Maar onze vaste klanten kunnen we gewoon van baktarwe voorzien. Deze komen voor een groot deel toch al uit het buitenland. Nederland is immers een importland wat granen betreft.”

‘Nee’ verkopen

Bij CZAV, dat veel bakgranen levert aan o.a. Koopmans, noteren we een gelijksoortig geluid. Jurriaan Visser: „Onze vaste klanten kunnen we gewoon blijven beleveren. Er kloppen bij ons nu ook andere partijen aan voor baktarwe. Tegen hun moeten we ‘nee’ verkopen. Die kunnen we niet beleveren. Het is nu echt een uitdaging om kwalitatief goede baktarwe te kunnen leveren. Naast de slechte teeltomstandigheden afgelopen voorjaar, die een negatieve invloed hadden op zowel de opbrengst als de kwaliteit, vormt de logistiek momenteel een steeds groter probleem. Het is gewoon erg lastig om voldoende baktarwe ons land in te krijgen,” aldus Visser.