“Onderaan de streep is het risico voor aardappeltelers soms onverantwoord.” Dat zegt Bert Timmermans, voorzitter van de handelscommissie aardappelen van de Verenigde Telers Akkerbouw (VTA) en bestuurslid van de Northwestern European Potato Growers (NEPG), tijdens de online landelijke aardappeldag, georganiseerd door de LNCN op 15 februari.

Afnemers zien dat ook en stellen hun contractprijzen naar boven bij om toch de telers binnenboord te houden. Want de vraag naar frites is er wel wereldwijd.

Er is momenteel veel onrust in de aardappelmarkt, vervolgt Timmermans. Vele telers likken de wonden nog van waterschade, maar ook de coronadip heeft er bij sommigen flink ingehakt en er wordt naar de toekomst gekeken. In Nederland zie je een strijd om de ruimte ontstaan. Je ziet dat verwerkers meer een relatie met de telers willen en meer in ketens denken, zegt Timmermans.

Aardappelgronden zijn niet de minste gronden. Niet alleen de overheid heeft plannen, maar ook andere agrarische producten zijn aantrekkelijk om te telen. “Het is de vraag of wij de teeltintensiteit kunnen vasthouden”, zegt Timmermans. Dat is ook een Europese kwestie. Nederland kan niet uitbreiden. De Vlaamse telers zitten tegen hun grenzen aan. Maar ook de Fransen hebben een grootschalige akkerbouw met producten zoals granen. Die hebben de laatste jaren flink onder druk gestaan. “Nu we marktherstel zien wordt het lastiger om aardappelteelt daar uit te breiden. Daarnaast is het soms lastig om in Frankrijk beregening te faciliteren. Water speelt een grote rol in tijden van droogte. En we zien dat overheden waterreservoirs beter beschermen”, merkt Timmermans op.

Langjarige plattelandsvisie ontbreekt

Langetermijnvisie is daarvoor noodzakelijk. Caroline van der Plas, fractievoorzitter van BoerBurgerBeweging, mist in de politiek een langjarige visie op platteland in samenspraak met natuur, landbouworganisaties, maar ook luchtvaart en bouw. Van der Plas: “Wie heeft welke ruimte nodig? Iedereen moet misschien een beetje water bij de wijn doen, maar dan heb je uiteindelijk wel duidelijke gebieden waar alleen landbouw aan mag komen voor onze voedselproductie, naast bepaalde gebieden voor bijvoorbeeld alleen woningbouw. Die visie is er nog steeds niet.”