De brede weersverzekering is niet meer weg te denken uit de akkerbouw, meent directeur Jan Schreuder van Vereinigte Hagel. „Het weer verandert en telers kunnen hier op hun bedrijf heel goed op inspelen. Maar ook daar zijn grenzen aan.” In die gevallen komt de verzekering om de hoek kijken. „De brede weersverzekering is dan ook een belangrijk sluitstuk in het risicomanagement in de akkerbouw.”

Optimaal gedraineerd

Klimaatadaptatie is geen onbekend woord meer in de akkerbouw. Overal ziet hij boeren inspelen op de veranderende weersomstandigheden. „Je ziet het bijvoorbeeld in bepaalde regio’s in Zeeland, waar de akkerbouwers hun gewassen niet kunnen beregenen, ook niet in de afgelopen droge jaren. Deze telers kijken naar mogelijke oplossingen voor deze omstandigheden, bijvoorbeeld door andere gewassen te telen. Maar je ziet het ook de andere kant op: boeren die hun bedrijf optimaal hebben gedraineerd om in te kunnen spelen op natte omstandigheden en daardoor een korting ontvangen op de verzekeringspremie.” Telers weten zelf heel goed waar de risico’s op hun bedrijf liggen, is de overtuiging van Schreuder. „Ze zijn heel druk bezig om hun onderneming op een goede manier te managen om zo in te kunnen spelen op de veranderende weersomstandigheden.”

Er zijn drie verzekeringsmaatschappijen die een goedkeuring hebben ontvangen van het ministerie van LNV om een brede weersverzekering te mogen aanbieden. Volgens de nieuwste cijfers (2021) van RVO hebben 2.450 telers een dergelijke verzekering afgesloten; dat is een groei van 30 procent over de laatste twee jaar. Nog niet alle telers hebben een brede weersverzekering afgesloten, maar volgens Schreuder zijn veel telers zich wel aan het oriënteren, bijvoorbeeld door eerst één gewas te verzekeren.

Extremiteit neemt toe

De extremiteit van het weer neemt toe. „Vroeger waren het buien die in een groter gebied vielen, nu zijn het meer kleine gebieden die worden getroffen door een zware bui. Daar kun je je als teler niet tegen weren: de grond slaat dicht, er ontstaat zuurstofgebrek en alles verrot in het land. Verzekeren is dan het enige middel.” Het was te zien in Limburg, waar gebieden onder water stonden, en delen van Noord- en Zuid-Holland die dit jaar opnieuw werden getroffen door zware regenbuien van 70 millimeter tot meer dan 100 millimeter binnen 24 uur. „Dan sta je als teler machteloos.”

Ook de verzekeraars zelf proberen in te spelen op de veranderende omstandigheden. Om adequaat te kunnen inspelen op schade bij telers liggen bij de proefboerderijen veldproeven waarin bijvoorbeeld de effecten van hagelschade in verschillende groeistadia worden geanalyseerd. In Duitsland heeft Vereinigte Hagel proeven liggen waarin de impact van zware regenval wordt onderzocht. Uiteraard wordt ook gekeken naar de opkomst van nieuwe gewassen die beter bestand zijn tegen extreme weersomstandigheden, maar die ontwikkeling gaat in de ogen van Schreuder nog niet zo snel. „Als er een dergelijk gewas zou komen, dan juichen we dat alleen maar toe.”

Brede weersverzekering in veel EU-landen

In heel Europa is de tendens richting het opzetten van een brede weersverzekering merkbaar. Binnen de EU hebben de meeste landen inmiddels zo’n verzekering opgestart. „Landen als Frankrijk, Polen, Luxemburg en Vlaanderen hebben het al, Duitsland begint er nu ook mee.” Ook de overheden willen meedenken en meebetalen aan de brede weersverzekering: zo komt er subsidie vanuit Brussel en ook Den Haag draagt zijn steentje bij voor de Nederlandse telers. „Maar het is uiteindelijk de individuele boer die bepaalt of hij al dan niet mee wil doen.”