Rusland heeft slechts 9% van de pootgoedteelt in eigen land. Dit schrijft de Nederlandse landbouwraad in Moskou op basis van informatie van Russische deskundigen. De Russische productie van frites en andere aardappelproducten is flink toegenomen. Vermindering van de pootgoedproductie in eigen land en een daling van de opbrengsten door droogte maken dat er een tekort aan aardappelen dreigt in 2022.

Zelfvoorziening bijna catastrofaal

Volgens Aleksey Mayorov, hoofd van de Russische Landbouw- en Voedsel Commissie, is Rusland grotendeels afhankelijk van import als het gaat om pootgoed en suikerbietenzaad. De zelfvoorziening van de Russische landbouwmarkt voor pootgoed en suikerbietenzaad zou bijna catastrofaal zijn. Voor zaad van een aantal andere belangrijke gewassen is Rusland wel zelfvoorzienend. Het gaat daarbij om wintertarwe (94%), zomertarwe (91%), peulvruchten en voedergewassen (86%), rijst (84%), haver (84%) en gerst (78%). Rusland is ook een belangrijke speler op de wereldmarkt voor de export van granen.

Op dit moment kan ik nog geen directe gevolgen voorzien als ik naar de huidige sancties van de EU kijk, maar situaties kunnen van dag tot dag veranderen

^{Gerard Backx, directeur van pootgoedhandelshuis HZPC}

Conflict zorgt voor onrust

Volgens Valery Falkov, hoofd van het Russische Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen, moet Rusland minstens 75% eigen pootgoed telen om de voedselvoorziening zeker te stellen zodat het niet meer afhankelijk is van import. Op dit moment is import is cruciaal voor Rusland. Er moet nog veel pootgoed naar Rusland voor de komende oogst, maar het conflict tussen Rusland en Oekraïne zorgt voor onrust. En het mogelijk uitsluiten van Rusland voor het internationale betalingssysteem Swift kan voor betalingsproblemen zorgen. “Op dit moment kan ik nog geen directe gevolgen voorzien als ik naar de huidige sancties van de EU kijk,” zegt Gerard Backx, directeur van pootgoedhandelshuis HZPC. “Maar situaties kunnen van dag tot dag veranderen.”

Voordeel HZPC

Een deel van het pootgoed voor Rusland is al geleverd voor seizoen 2022 en een groot gedeelte ligt nog in West-Europa klaar. Als het internationale betalingsverkeer via Swift wordt stilgelegd vinden we dat niet leuk, maakt Backx duidelijk. Het voordeel voor HZPC is dat ze geld tijdelijk bij de Russische dochteronderneming HZPC Sadokas kunnen laten staan. Backx: “Maar dat moet niet te lang duren.”

Toenemende vraag

Vanuit de sector werd het landbouwministerie in december 2021 gewaarschuwd voor de situatie. Op 3 december waarschuwde de voorzitter van de Vereniging Aardappel- en Groentebedrijven, Sergey Lupekhin, voor een tekort aan tafelaardappelen. Volgens Lupekhin zou Rusland dit jaar 1 miljoen ton aardappelen kunnen verwerken, oplopend tot 1,5 miljoen ton volgend jaar en zo’n 3 miljoen ton in 2026. Deze forse uitbreiding in de aardappelverwerking vergroot de problemen. Zo heeft PepsiCo in de planning staan om in 2022 een productielocatie voor een Lay’s-Chips fabriek in Novosibirsk te openen. Het bedrijf heeft tegenpartijen op de hoogte gebracht van mogelijke onderbrekingen in Lay’s leveringen dit najaar door een tekort aan aardappelen.

Ook aardappelverwerker Lamb Weston / Meijer is in Rusland actief, maar kon nog niet reageren.